ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਦਾ ਵਧਦਾ ਬੋਝ ਅਤੇ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦਾ ਮਾੜਾ ਮਾਹੌਲ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸੰਕਟ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼੍ਰਮ ਸੰਗਠਨ (ILO) ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਦ ਸਾਈਕੋਸੋਸ਼ਲ ਵਰਕਿੰਗ ਐਨਵਾਇਰਮੈਂਟ’ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਨਸਿਕ-ਸਮਾਜਿਕ ਜੋਖਮਾਂ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 8.4 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੰਮ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 4.5 ਕਰੋੜ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸਾਲ (DALYs) ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ, ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਜਾਂ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕੀਮਤੀ ਸਾਲ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਮਾੜੀਆਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਮਾਨਸਿਕ ਵਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਣਾਅ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਹਨ:
-ਕੰਮ ਦੇ ਲੰਬੇ ਘੰਟੇ: ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ।
-ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਅਸੁਰੱਖਿਆ: ਨੌਕਰੀ ਜਾਣ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਡਰ ਬਣੇ ਰਹਿਣਾ।
-ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਉਤਪੀੜਨ: ਕੰਮ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀ।
-ਡਿਜੀਟਲ ਨਿਗਰਾਨੀ: ਲਗਾਤਾਰ ਡਿਜੀਟਲ ਮਾਧਿਅਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ।
ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਹਤ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ILO ਮੁਤਾਬਕ, ਕੰਮ ਦੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹਾਲਾਤ ਕਾਰਨ ਹਰ ਸਾਲ ਗਲੋਬਲ ਜੀਡੀਪੀ (GDP) ਦਾ 1.37 ਫੀਸਦੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ: ਪਹਿਲਾ, ਕੰਮ ਦਾ ਸੁਭਾਅ, ਜਿੱਥੇ ਉਮੀਦਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਾਧਨ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣ। ਦੂਜਾ, ਕੰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਜਿੱਥੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਣ। ਤੀਜਾ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਨੀਤੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਹੀ ਕੰਮ ਦੇ ਘੰਟੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ।
