ਗਰਮੀਆਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਕਹਿਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ‘ਸੰਕੇਤ’ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਮ ਥਕਾਵਟ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣ
ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅਸਾਧਾਰਣ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਸੁਸਤੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਘੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸੰਚਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਿਰ ਦਰਦ: ਗਰਮ ਮੌਸਮ ‘ਚ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਦਰਦ ਸਰੀਰ ‘ਚ ਪਾਣੀ ਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਸੰਤੁਲਨ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਦਬਾਅ ‘ਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿਰ ਦਰਦ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰੰਗ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰੰਗ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜਾ ਪੀਲਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਕਾਗਰਤਾ ‘ਚ ਕਮੀ (Brain Fog): ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮੀ ਵੀ ਦਿਮਾਗੀ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਬਚਾਅ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ‘ਚੋਂ ਸੋਡੀਅਮ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਖਣਿਜ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ‘ਚ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸਰੀਰ ‘ਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟ-ਯੁਕਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
